Bệnh mạch vành có thể tiến triển âm thầm trong thời gian dài trước khi xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Khi lưu lượng máu đến cơ tim không đáp ứng đủ nhu cầu, người bệnh có thể cảm thấy đau hoặc tức ngực, khó thở, mệt mỏi, đặc biệt khi gắng sức.
Tuy nhiên, triệu chứng bệnh mạch vành không phải lúc nào cũng điển hình. Một số người chỉ cảm thấy khó chịu nhẹ hoặc có biểu hiện ở những vị trí khác ngoài ngực. Trong một số trường hợp, biểu hiện đầu tiên có thể là một biến cố tim mạch cấp tính.
Vậy triệu chứng của bệnh mạch vành thường là gì? Dấu hiệu nào có thể xuất hiện khi gắng sức và dấu hiệu nào cần cấp cứu?
Tìm hiểu Bệnh mạch vành là gì?
Triệu chứng bệnh mạch vành thường xuất hiện như thế nào?
Biểu hiện của bệnh mạch vành phụ thuộc vào mức độ hẹp hoặc tắc nghẽn động mạch vành, nhu cầu oxy của cơ tim và tình trạng sức khỏe của từng người.
Ở giai đoạn chưa gây thiếu máu cơ tim đáng kể, người bệnh có thể không có triệu chứng rõ ràng. Khi nhu cầu oxy của cơ tim tăng, chẳng hạn lúc đi nhanh, leo cầu thang hoặc vận động mạnh, các biểu hiện mới xuất hiện.
Đây là lý do không nên chỉ dựa vào cảm giác khỏe hay không khỏe để loại trừ bệnh mạch vành.
Các triệu chứng của bệnh mạch vành thường gặp
Đau hoặc khó chịu ở ngực
Đau ngực là một trong những bệnh mạch vành triệu chứng quan trọng nhất, đặc biệt khi cơn đau có tính chất gợi ý thiếu máu cơ tim.
Người bệnh có thể mô tả cảm giác:
- Đè nặng, bóp nghẹt hoặc siết chặt ở giữa ngực.
- Căng tức hoặc khó chịu vùng trước ngực.
- Cảm giác nóng rát hoặc nặng ngực.
- Đau xuất hiện khi gắng sức và giảm khi nghỉ ở một số trường hợp.
Cơn khó chịu có thể kéo dài vài phút và tái diễn khi hoạt động thể lực. Không phải mọi cơn đau ngực đều do bệnh mạch vành, nhưng đau ngực có tính chất bất thường, đặc biệt khi xuất hiện khi gắng sức, nên được đánh giá y tế.
Đau lan lên tay, vai, cổ, hàm hoặc lưng
Cảm giác do thiếu máu cơ tim không nhất thiết chỉ khu trú ở ngực.
Một số người có thể cảm thấy khó chịu lan:
- Một hoặc cả hai cánh tay.
- Vai.
- Cổ hoặc hàm.
- Lưng hoặc vùng giữa hai bả vai.
Biểu hiện lan đau có thể xuất hiện đồng thời với khó chịu ở ngực hoặc đôi khi khiến người bệnh tưởng rằng vấn đề nằm ở cơ, xương hoặc đường tiêu hóa.
Khó thở khi gắng sức
Khó thở khi đi bộ nhanh, leo cầu thang hoặc thực hiện hoạt động vốn trước đây vẫn làm được có thể là dấu hiệu cần lưu ý.
Khó thở có thể xuất hiện cùng cảm giác nặng ngực hoặc mệt khi vận động. Trong một số trường hợp, đây có thể là biểu hiện của thiếu máu cơ tim ngay cả khi người bệnh không mô tả rõ cơn đau ngực.
Mệt mỏi hoặc giảm khả năng gắng sức
Một số người không có cơn đau ngực điển hình mà nhận thấy mình nhanh mệt hơn trước, phải nghỉ nhiều lần khi đi bộ hoặc không thể duy trì mức vận động quen thuộc.
Đặc biệt ở người lớn tuổi, người mắc đái tháo đường hoặc phụ nữ, biểu hiện không điển hình có thể khiến bệnh mạch vành khó được nhận biết chỉ dựa vào triệu chứng.
Chóng mặt, vã mồ hôi, buồn nôn
Chóng mặt, toát mồ hôi lạnh, buồn nôn hoặc cảm giác khó chịu toàn thân có thể đi kèm các biểu hiện thiếu máu cơ tim, nhất là trong tình huống cấp tính.
Những triệu chứng này không đặc hiệu cho bệnh mạch vành. Tuy nhiên, nếu xuất hiện đồng thời với đau ngực, khó thở hoặc cảm giác đè nặng vùng ngực, cần đặc biệt cảnh giác.
Xem ngay Bệnh mạch vành có chữa khỏi được không? Các hướng điều trị
Triệu chứng bệnh mạch vành ở nam và nữ có giống nhau không?
Không phải tất cả người bệnh đều có biểu hiện giống nhau.
Nam giới thường được mô tả với triệu chứng đau hoặc đè nặng vùng ngực khi gắng sức. Trong khi đó, phụ nữ có thể gặp nhiều biểu hiện không điển hình hơn như khó thở, mệt mỏi, buồn nôn hoặc khó chịu ở lưng, cổ, hàm.
Điều này không có nghĩa triệu chứng ở nam và nữ luôn khác nhau. Điểm quan trọng là không nên loại trừ bệnh mạch vành chỉ vì không có cơn đau ngực điển hình.
Những người có nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch hoặc xuất hiện triệu chứng mới, bất thường nên được bác sĩ đánh giá phù hợp.
Khi nào triệu chứng bệnh mạch vành cần cấp cứu?
Một số biểu hiện có thể là dấu hiệu của hội chứng vành cấp hoặc nhồi máu cơ tim và cần được xử trí khẩn cấp.
Cần gọi cấp cứu hoặc đến cơ sở y tế gần nhất nếu xuất hiện:
- Đau hoặc đè nặng ngực dữ dội, kéo dài hoặc ngày càng tăng.
- Khó chịu ở ngực xuất hiện khi nghỉ hoặc không giảm.
- Đau ngực lan lên tay, vai, hàm, cổ hoặc lưng.
- Khó thở nhiều, vã mồ hôi lạnh, buồn nôn.
- Choáng váng hoặc ngất kèm khó chịu ở ngực.
- Triệu chứng xuất hiện đột ngột và khác rõ rệt so với những lần trước.
Trong tình huống nghi ngờ nhồi máu cơ tim, không nên tự lái xe đến bệnh viện. Cần tìm kiếm hỗ trợ cấp cứu càng sớm càng tốt.
Điện tim thiểu năng vành có phát hiện bệnh mạch vành không?
Cụm từ “điện tim thiểu năng vành” thường được sử dụng khi người bệnh quan tâm đến khả năng điện tâm đồ (ECG) cho thấy dấu hiệu liên quan đến thiếu máu cơ tim.
Điện tâm đồ là một trong những phương tiện có thể được sử dụng trong đánh giá người có triệu chứng nghi ngờ bệnh mạch vành. Tuy nhiên, điện tim bình thường không phải lúc nào cũng loại trừ được bệnh mạch vành, đặc biệt khi người bệnh không có triệu chứng tại thời điểm ghi điện tim.
Ngược lại, một số thay đổi trên ECG có thể gợi ý tình trạng thiếu máu cơ tim hoặc tổn thương cơ tim nhưng cần được bác sĩ đặt trong bối cảnh triệu chứng, tiền sử và các kết quả đánh giá khác.
Vì vậy, không nên tự kết luận có hoặc không có bệnh mạch vành chỉ dựa trên một kết quả điện tim.
Khi nào nên đi kiểm tra nếu có triệu chứng?
Không phải mọi trường hợp đau ngực hay khó thở đều là bệnh mạch vành. Tuy nhiên, nên đi khám khi:
- Triệu chứng mới xuất hiện hoặc tái diễn.
- Khó chịu ở ngực liên quan đến hoạt động thể lực.
- Khả năng gắng sức giảm rõ rệt so với trước.
- Có triệu chứng bất thường nhưng không xác định được nguyên nhân.
- Người có nguy cơ tim mạch xuất hiện biểu hiện nghi ngờ dù triệu chứng không điển hình.
Bác sĩ sẽ dựa trên triệu chứng, tuổi, tiền sử bệnh, yếu tố nguy cơ và kết quả thăm khám để quyết định có cần thực hiện thêm các phương pháp đánh giá tim mạch hay không.
Nếu bạn đang có triệu chứng nghi ngờ bệnh mạch vành, việc đánh giá sớm có thể giúp phát hiện vấn đề trước khi xảy ra biến cố nghiêm trọng.
Làm gì khi nghi ngờ mình có triệu chứng bệnh mạch vành?
Trước hết, không nên tự chẩn đoán hoặc tự sử dụng thuốc tim mạch dựa trên thông tin tìm kiếm trên mạng.
Bạn có thể ghi nhận:
- Triệu chứng bắt đầu từ khi nào.
- Xuất hiện khi nghỉ hay khi vận động.
- Cơn kéo dài bao lâu.
- Vị trí và tính chất khó chịu.
- Có lan lên tay, cổ, hàm hoặc lưng hay không.
- Có kèm khó thở, chóng mặt, buồn nôn hoặc vã mồ hôi hay không.
Những thông tin này giúp bác sĩ có thêm cơ sở để đánh giá nguy cơ và lựa chọn hướng kiểm tra phù hợp.
Kết luận
Triệu chứng bệnh mạch vành có thể biểu hiện bằng đau hoặc đè nặng ngực, khó thở khi gắng sức, mệt mỏi, giảm khả năng vận động hoặc cảm giác khó chịu lan lên tay, vai, cổ, hàm và lưng. Tuy nhiên, bệnh có thể không biểu hiện điển hình, đặc biệt ở một số nhóm người.
Đáng lưu ý nhất là những triệu chứng mới xuất hiện, tăng dần, xảy ra khi nghỉ hoặc đi kèm khó thở, vã mồ hôi, buồn nôn, choáng váng. Đây có thể là dấu hiệu của tình trạng cấp cứu tim mạch và cần được xử trí kịp thời.
Nếu nghi ngờ bệnh mạch vành, hãy thăm khám và xét nghiệm chức năng tim mạch thay vì tự đánh giá dựa trên triệu chứng hoặc một kết quả điện tim đơn lẻ. Phát hiện và đánh giá đúng tình trạng tim mạch là bước quan trọng để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
