Khi được chẩn đoán mắc bệnh mạch vành, nhiều người thường lo lắng: “Bệnh mạch vành có chữa khỏi được không?”. Đây là vấn đề cần được hiểu đúng, bởi bệnh mạch vành thường liên quan đến quá trình xơ vữa động mạch và có thể tiến triển theo thời gian.
Hiện nay, y học có nhiều phương pháp giúp điều trị bệnh mạch vành, từ thay đổi lối sống, sử dụng thuốc đến các thủ thuật can thiệp hoặc phẫu thuật trong những trường hợp phù hợp. Mục tiêu điều trị không chỉ là cải thiện tình trạng thiếu máu cơ tim mà còn kiểm soát yếu tố nguy cơ, hạn chế tiến triển bệnh và giảm nguy cơ biến cố tim mạch.
Bệnh mạch vành có chữa khỏi được không?
Bệnh mạch vành thường không được xem là bệnh có thể “chữa khỏi hoàn toàn” theo nghĩa loại bỏ vĩnh viễn quá trình xơ vữa. Tuy nhiên, bệnh có thể được điều trị và kiểm soát lâu dài.
Khả năng kiểm soát bệnh phụ thuộc vào mức độ hẹp/tổn thương động mạch vành, số lượng mạch bị ảnh hưởng, chức năng tim, bệnh lý đi kèm và đáp ứng với điều trị.
Với một số người, điều trị có thể giúp:
- Cải thiện lưu lượng máu đến cơ tim.
- Giảm các triệu chứng liên quan đến thiếu máu cơ tim.
- Giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim và các biến cố tim mạch.
- Làm chậm quá trình tiến triển của xơ vữa.
- Cải thiện khả năng hoạt động và chất lượng cuộc sống.
Vì vậy, thay vì chỉ đặt câu hỏi “chữa bệnh mạch vành có khỏi hẳn không?”, người bệnh nên quan tâm đến mục tiêu điều trị cụ thể và kế hoạch kiểm soát bệnh lâu dài.
Mục tiêu của điều trị bệnh mạch vành là gì?
Tùy từng trường hợp, điều trị mạch vành thường hướng đến hai nhóm mục tiêu chính.
Kiểm soát bệnh và giảm nguy cơ
Bác sĩ có thể tập trung vào việc kiểm soát các yếu tố làm bệnh tiến triển, đồng thời giảm nguy cơ xảy ra biến cố tim mạch trong tương lai.
Điều này đặc biệt quan trọng ở những người có tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, đái tháo đường, hút thuốc hoặc các yếu tố nguy cơ khác.
Cải thiện dòng máu đến cơ tim
Khi động mạch vành bị hẹp đáng kể và ảnh hưởng đến lượng máu cung cấp cho cơ tim, một số người có thể cần các phương pháp điều trị nhằm cải thiện tưới máu cơ tim.
Lựa chọn phương pháp nào cần dựa trên đánh giá chuyên khoa và đặc điểm tổn thương của từng người.
Các hướng điều trị bệnh mạch vành hiện nay
Không có một phương pháp duy nhất phù hợp với tất cả người bệnh. Cách điều trị bệnh tim mạch vành có thể bao gồm điều chỉnh lối sống, thuốc, can thiệp mạch vành hoặc phẫu thuật.
Thay đổi lối sống
Điều chỉnh lối sống là nền tảng quan trọng trong quản lý bệnh mạch vành, dù người bệnh có cần sử dụng thuốc hay can thiệp hay không.
Một số thay đổi thường được khuyến nghị gồm:
- Ngừng hút thuốc lá và tránh tiếp xúc với khói thuốc.
- Duy trì cân nặng phù hợp.
- Tăng cường hoạt động thể chất theo khả năng và hướng dẫn y tế.
- Xây dựng chế độ ăn cân bằng, phù hợp với sức khỏe tim mạch.
- Kiểm soát huyết áp, đường huyết và cholesterol.
- Hạn chế các yếu tố có thể làm tăng nguy cơ tim mạch.
Người đã được chẩn đoán bệnh mạch vành không nên tự xây dựng chương trình vận động cường độ cao mà cần lựa chọn mức độ hoạt động phù hợp với tình trạng sức khỏe.
Điều trị bằng thuốc
Điều trị bệnh mạch vành bằng thuốc nhằm kiểm soát các yếu tố nguy cơ, giảm triệu chứng hoặc giảm khả năng xảy ra biến cố tim mạch.
Tùy tình trạng, bác sĩ có thể sử dụng các nhóm thuốc liên quan đến:
- Kiểm soát cholesterol và lipid máu.
- Kiểm soát huyết áp.
- Giảm nhu cầu oxy của cơ tim hoặc cải thiện triệu chứng đau thắt ngực.
- Giảm nguy cơ hình thành huyết khối ở những trường hợp có chỉ định.
Việc sử dụng thuốc phải dựa trên đánh giá của bác sĩ. Người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc, thay đổi liều hoặc dùng thêm thuốc chỉ vì cảm thấy sức khỏe đã ổn định.
Can thiệp động mạch vành qua da
Ở những trường hợp phù hợp, bác sĩ có thể cân nhắc can thiệp động mạch vành qua da (PCI).
Trong thủ thuật này, bác sĩ sử dụng hệ thống ống thông để tiếp cận vị trí tổn thương trong động mạch vành. Tùy trường hợp, bóng nong và stent có thể được sử dụng để cải thiện lòng mạch và dòng máu.
Can thiệp có thể mang lại lợi ích ở những bệnh nhân có chỉ định phù hợp, nhưng không đồng nghĩa với việc loại bỏ hoàn toàn quá trình xơ vữa trong toàn bộ hệ thống mạch vành.
Do đó, sau can thiệp, người bệnh vẫn cần tiếp tục kiểm soát yếu tố nguy cơ và tuân thủ kế hoạch điều trị.
Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành
Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành (CABG) có thể được chỉ định trong một số trường hợp bệnh mạch vành phức tạp hoặc tổn thương phù hợp với phương pháp phẫu thuật.
Bác sĩ sử dụng một đoạn mạch máu từ vị trí khác trong cơ thể để tạo đường dẫn mới, giúp máu đi qua khu vực động mạch vành bị hẹp hoặc tắc.
CABG là một phẫu thuật lớn và không phải lựa chọn cho tất cả bệnh nhân. Quyết định phẫu thuật phụ thuộc vào đặc điểm tổn thương mạch vành, chức năng tim, bệnh đi kèm và đánh giá của ê-kíp chuyên khoa.
Có phải bị bệnh mạch vành là phải đặt stent?
Không.
Đây là một hiểu lầm khá phổ biến. Không phải tất cả người mắc bệnh mạch vành đều cần đặt stent.
Một số trường hợp có thể được quản lý chủ yếu bằng thuốc và thay đổi lối sống. Những trường hợp khác có thể cần PCI hoặc phẫu thuật tùy thuộc vào mức độ và đặc điểm tổn thương.
Quyết định can thiệp cần dựa trên lợi ích và nguy cơ đối với từng bệnh nhân, thay vì chỉ dựa vào việc “có bị hẹp mạch vành hay không”.
Sau khi điều trị, bệnh mạch vành có tái phát không?
Điều trị có thể cải thiện tình trạng và giảm nguy cơ biến cố, nhưng không có nghĩa quá trình xơ vữa sẽ không bao giờ tiếp tục.
Ngay cả sau khi đặt stent hoặc phẫu thuật bắc cầu, người bệnh vẫn cần kiểm soát các yếu tố nguy cơ. Các mạch máu khác cũng có thể tiếp tục xuất hiện hoặc tiến triển xơ vữa nếu những yếu tố nguy cơ không được quản lý tốt.
Vì vậy, điều trị bệnh mạch vành cần được xem là một quá trình lâu dài thay vì một lần điều trị duy nhất.
Điều gì ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị?
Hiệu quả chữa và điều trị bệnh mạch vành phụ thuộc vào nhiều yếu tố, chẳng hạn:
- Mức độ và vị trí tổn thương động mạch vành.
- Số lượng mạch bị ảnh hưởng.
- Chức năng tim.
- Thời điểm phát hiện bệnh.
- Các bệnh lý đi kèm.
- Mức độ kiểm soát huyết áp, đường huyết và lipid máu.
- Tình trạng hút thuốc.
- Mức độ tuân thủ điều trị và tái khám.
Phát hiện và quản lý bệnh sớm có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc kiểm soát nguy cơ và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
Người bệnh cần làm gì sau điều trị?
Sau khi được điều trị, người bệnh không nên tự cho rằng bệnh đã hoàn toàn biến mất chỉ vì cảm thấy khỏe hơn.
Điều quan trọng là:
- Dùng thuốc đúng hướng dẫn.
- Tái khám đúng lịch.
- Kiểm soát huyết áp, đường huyết và cholesterol theo chỉ định.
- Duy trì lối sống phù hợp.
- Không tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi phương pháp điều trị.
- Thông báo cho bác sĩ nếu xuất hiện triệu chứng mới hoặc tình trạng sức khỏe thay đổi.
Nếu xuất hiện đau hoặc khó chịu ở ngực kéo dài, khó thở nghiêm trọng, ngất, vã mồ hôi lạnh hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến đột ngột, cần tìm kiếm trợ giúp y tế khẩn cấp.
Khi nào cần trao đổi lại với bác sĩ về phương pháp điều trị?
Phương pháp điều trị có thể cần được đánh giá lại nếu tình trạng sức khỏe thay đổi, triệu chứng xuất hiện trở lại hoặc kết quả theo dõi không đạt mục tiêu.
Người bệnh nên trao đổi với bác sĩ nếu:
- Khả năng vận động giảm rõ rệt.
- Các biểu hiện liên quan đến tim xuất hiện thường xuyên hơn.
- Có tác dụng phụ nghi ngờ liên quan đến thuốc.
- Có bệnh lý mới được phát hiện.
- Không chắc chắn về cách sử dụng thuốc hoặc kế hoạch điều trị.
Không nên tự chuyển sang phương pháp điều trị khác dựa trên kinh nghiệm của người khác, quảng cáo hoặc thông tin chưa được kiểm chứng.
Kết luận
Vậy bệnh mạch vành có chữa khỏi được không? Bệnh mạch vành thường là một tình trạng cần quản lý lâu dài, nhưng hiện nay có nhiều phương pháp giúp kiểm soát bệnh, cải thiện chất lượng cuộc sống và giảm nguy cơ biến cố tim mạch.
Tùy từng người, điều trị bệnh mạch vành có thể bao gồm thay đổi lối sống, thuốc, can thiệp động mạch vành qua da hoặc phẫu thuật bắc cầu. Không phải ai mắc bệnh cũng cần đặt stent hay phẫu thuật.
Điều quan trọng là người bệnh cần được đánh giá đầy đủ để lựa chọn cách điều trị bệnh tim mạch vành phù hợp. Sau điều trị, việc kiểm soát yếu tố nguy cơ, dùng thuốc đúng chỉ định và tái khám định kỳ vẫn đóng vai trò quan trọng.
Bệnh mạch vành không đồng nghĩa với việc mất đi cơ hội kiểm soát bệnh. Chủ động điều trị và tầm soát chức năng tim mạch đúng hướng là nền tảng để bảo vệ sức khỏe tim mạch lâu dài.
