Xét nghiệm độ lọc cầu thận giúp đánh giá khả năng lọc máu của thận thông qua chỉ số GFR/eGFR. Đây là thông số cốt lõi trong chẩn đoán, phân loại và theo dõi sức khỏe thận, đặc biệt ở nhóm đối tượng có nguy cơ cao.
1. Xét nghiệm độ lọc cầu thận là gì?
GFR (Glomerular Filtration Rate) là mức lọc cầu thận, phản ánh thể tích máu được các cầu thận lọc trong một phút.
Trong thực hành lâm sàng, việc đo GFR trực tiếp rất phức tạp. Do đó, bác sĩ sử dụng eGFR (estimated GFR – mức lọc cầu thận ước tính). Chỉ số này được tính toán dựa trên nồng độ các chất trong máu (như Creatinin hay Cystatin C) kết hợp với tuổi và giới tính của người bệnh.
- Đơn vị đo chuẩn: eGFR được biểu thị bằng mL/phút/1.73 m² (hoặc
mL/min/1.73 m²).
2. Xét nghiệm độ lọc cầu thận để làm gì?
Chỉ số eGFR giữ 3 vai trò quan trọng trong đánh giá y khoa:
- Tầm soát chức năng màng lọc: Giúp phát hiện sớm các tổn thương tại cầu thận ngay cả khi chưa xuất hiện triệu chứng lâm sàng rõ rệt.
- Phân loại giai đoạn bệnh thận mạn: Là cơ sở để bác sĩ xác định mức độ suy giảm chức năng thận của người bệnh theo các cấp độ chuẩn hóa.
- Theo dõi tiến triển và điều trị: So sánh eGFR qua các lần kiểm tra định kỳ giúp đánh giá tốc độ suy giảm chức năng thận để kịp thời điều chỉnh phác đồ hoặc liều lượng thuốc.
3. Xét nghiệm độ lọc cầu thận bằng cách nào?
Để tính toán chỉ số eGFR, người bệnh chỉ cần thực hiện xét nghiệm máu thông thường để đo các chỉ dấu sinh học:
- Xét nghiệm Creatinin máu: Creatinin là sản phẩm thoái hóa từ cơ, đơn vị đo là mg/dL (hoặc µmol/L). Nồng độ Creatinin trong máu là yếu tố phổ biến nhất dùng trong các công thức tính eGFR.
- Xét nghiệm Cystatin C: Cystatin C là một protein do các tế bào có nhân sản xuất với tốc độ hằng định, đơn vị đo là mg/L. Vì không phụ thuộc vào khối lượng cơ hay chế độ ăn như Creatinin, xét nghiệm Cystatin C được chỉ định bổ trợ khi cần đánh giá chính xác hơn ở người già, người teo cơ hoặc có thể trạng đặc biệt.
4. Cách đọc ý nghĩa các ngưỡng chỉ số eGFR
Khi nhận bản kết quả xét nghiệm, bạn có thể tra cứu ý nghĩa các ngưỡng eGFR (đơn vị mL/min/1.73 m²) như sau:
- eGFR ≥ 90 (Bình thường / Cấp độ G1): Chức năng lọc tốt. Nếu không có protein niệu hoặc tổn thương cấu trúc trên siêu âm, thận hoàn toàn khỏe mạnh.
- eGFR 60 – 89 (Giảm nhẹ / Cấp độ G2): Mức lọc giảm nhẹ. Ở người cao tuổi, đây có thể là sự thoái hóa tự nhiên, nhưng cần theo dõi sát nếu có bệnh nền như cao huyết áp hay tiểu đường.
- eGFR 30 – 59 (Giảm vừa / Cấp độ G3a – G3b): Chức năng lọc suy giảm rõ rệt. Nếu tình trạng này kéo dài trên 3 tháng, người bệnh được chẩn đoán mắc bệnh thận mạn.
- eGFR 15 – 29 (Giảm nặng / Cấp độ G4): Chức năng lọc suy giảm rất nặng, cần có sự quản lý và can thiệp y tế chuyên sâu.
- eGFR < 15 (Suy thận giai đoạn cuối / Cấp độ G5): Thận mất gần như hoàn toàn khả năng lọc, cần cân nhắc các biện pháp thay thế thận.
Lưu ý: Chỉ số eGFR có thể biến động tạm thời do tình trạng mất nước hoặc dùng một số loại thuốc. Bác sĩ sẽ luôn đánh giá xu hướng thay đổi qua nhiều lần xét nghiệm thay vì chỉ nhìn vào một kết quả đơn lẻ.
5. Khi nào bạn nên kiểm tra độ lọc cầu thận?
Bạn nên chủ động thực hiện xét nghiệm eGFR định kỳ nếu thuộc các nhóm đối tượng:
- Người mắc bệnh đái tháo đường hoặc tăng huyết áp.
- Người có tiền sử gia đình bị bệnh thận.
- Người sử dụng các loại thuốc điều trị mạn tính kéo dài.
- Người có kết quả xét nghiệm Creatinin máu bất thường ở những lần khám trước.
Đánh giá độ lọc cầu thận chính xác tại Pathlab
Chỉ số eGFR chỉ phản ánh đúng giá trị khi được thực hiện trên hệ thống máy phân tích chuẩn hóa và được đọc bởi bác sĩ chuyên khoa trong bối cảnh sức khỏe toàn diện.
Tại Pathlab, chúng tôi cung cấp đầy đủ các danh mục xét nghiệm Creatinin, Cystatin C với độ chính xác cao, đi kèm dịch vụ tư vấn chuyên sâu giúp bạn chủ động kiểm soát sức khỏe hệ tiết niệu.
Chỉ từ 490k, đặt lịch xét nghiệm chức năng thận và kiểm tra độ lọc cầu thận tại Pathlab ngay hôm nay để bảo vệ sức khỏe của bạn. Xem chi tiết gói xét nghiệm đánh giá chức năng thận tại đây!
