Thông tin sức khỏe

Góc sức khỏe giúp bạn hiểu thêm về y khoa thường thức

Bản tin chuyên khoa xét nghiệm

Khởi nguồn từ việc nếm nước tiểu, rồi sử dụng kính hiển vi, đến xét nghiệm phân tử, sự phức tạp của kỹ thuật chẩn đoán đã trải qua một chặng đường dài, và ngày nay vẫn tiếp tục phát triển với tốc độ chóng mặt. Lịch sử ngành xét nghiệm là cả một câu chuyện dài về sự tiến bộ của y học, từ kinh nghiệm cho đến kỹ thuật thực nghiệm, và đã chứng minh được rằng phòng thí nghiệm lâm sàng chính là nguồn lực thực sự của các cơ sở y tế.

Beta hCG là một glycoprotein hormone (MW ~ 36,000 Da), được sản xuất bởi nguyên bào nuôi phôi (trophoblast). Các nguyên bào nuôi phôi tạo thành một lớp mô bên ngoài túi phôi nhằm cung cấp dinh dưỡng cho phôi, và sau này phát triển thành một phần nhau thai và màng thai. Xét nghiệm hCG đặc trưng với độ nhạy cao, gần như tuyệt đối 100% chính xác trong việc chẩn đoán các tình trạng liên quan đến nguyên bào nuôi phôi, như là phát hiện sớm mang thai hoặc các bệnh về nhau thai, tử cung như trong trường hợp chỉ định cùng với chỉ số progesterone giúp chẩn đoán thai ngoài tử cung khi nồng độ thấp hơn ngưỡng bình thường hoặc ở người phụ nữ sau khi bị sảy thai thì nồng độ giảm mạnh.

Đối với phụ nữ mang thai, nồng độ Beta HCG có thể kiểm tra lần đầu bằng xét nghiệm máu vào khoảng 11 ngày sau khi thụ thai và bằng nước tiểu khoảng từ 12-14 ngày sau khi thụ thai. Khoảng 85% trường hợp mang thai bình thường, ban đầu nồng độ Beta HCG sẽ tăng gấp đôi mỗi 48-72 giờ. Thời gian này có thể lên đến 96 giờ ở những tuần tiếp theo, cho đến khi đạt đỉnh ở tuần thứ 8-11, sau đó giảm dần và ổn định lại trong khoảng cuối thai kỳ. Khi nồng độ Beta HCG quá cao hoặc quá thấp đều cần phải chú ý theo dõi sự bất thường của thai. Tuy nhiên, ở tuần thứ 5-6, kết quả siêu âm cho biết tình trạng thai nhi chính xác hơn sử dụng nồng độ Beta HCG.

Kết quả định lượng nồng độ Beta HCG nhỏ hơn 5.0 mIU/ml sẽ được kết luận là không mang thai, và nếu vượt quá 25 mIU/ml sẽ được xác định đã thụ thai.

Phụ nữ tiền mãn kinh sẽ có kết quả dưới 9.5 mIU/ml.

Định lượng nồng độ Beta HCG được dùng để theo dõi:

  • Xác định tuần thai
  • Chẩn đoán thai kỳ bất thường như thai ngoài tử cung
  • Chẩn đoán khả năng xảy thai
  • Phát hiện hội chứng Down

Nồng độ Beta HCG trung bình tính theo tuần thai (Theo chỉ số từ phòng xét nghiệm Pathlab – Siemens).

Nồng độ này chỉ mang tính chất tham khảo vì với mỗi phụ nữ, nồng độ Beta HCG rất khác nhau.

Nồng độ bất thường Beta HCG cho thấy điều gì?

Kết quả xét nghiệm Beta HCG có luôn chính xác?

Đây là xét nghiệm tiêu chuẩn áp dụng cho mọi cơ sở y tế trước khi họ can thiệp y tế để tránh làm tổn thương thai khi. Trong thai kỳ, việc siêu âm chỉ được khuyến khích sử dụng khi nồng độ Beta HCG ít nhất bằng 2,000 mIU/ml. Tuy nhiên, xét nghiệm có thể cho kết quả âm tính sai khi người phụ nữ có thai nhưng kiểm tra quá sớm khi cơ thể chưa tiết đủ Beta HCG, nước tiểu quá loãng, sự xuất hiện protein trong nước tiểu, máu trong nước tiểu. Ngược lại, xét nghiệm có thể cho kết quả dương tính sai (rất hiếm) có thể do sự gia tăng tự nhiên hay sử dụng một số loại thuốc làm gia tăng hormone tuyến yên (HCG tuyến yên), sử dụng một số loại thuốc được dùng trong điều trị vô sinh, kháng sinh, thuốc giảm đau, thuốc ngừa thai. Ngoài ra, kết quả có thể cho kết quả sai vì nồng độ Beta HCG thay đổi rất nhanh trong thai kỳ đầu, do vậy, xét nghiệm này cần được lặp lại trong 48-72 giờ để quan sát sự thay đổi này.

Tài liệu tham khảo: